όρθιοι

Ορθώσεις για τη στοχευμένη σταθεροποίηση και ακινητοποίηση των αρθρώσεων

Οι ορθώσεις στηρίζουν, ανακουφίζουν ή ακινητοποιούν στοχευμένα μεμονωμένες αρθρώσεις και περιοχές του σώματος, χωρίς να περιορίζουν την συνολική ελευθερία κίνησης του ασθενούς. Χρησιμοποιούνται σε ιατρεία, κλινικές, κέντρα αποκατάστασης και στην εξωνοσοκομειακή περίθαλψη, όπου οι αρθρώσεις πρέπει να προστατεύονται στοχευμένα μετά από τραυματισμούς, σε περιπτώσεις χρόνιων παθήσεων ή για προληπτικούς λόγους. Ως μέρος της ορθοπεδικής, διακρίνονται από το γεγονός ότι, σε αντίθεση με τα καθαρά ελαστικά στηρίγματα, μπορούν να περιέχουν σταθερά ή ημίσκληρα στοιχεία, όπως αλουμίνιο, πλαστικό ή ράβδους στήριξης.

Ανάλογα με το μοντέλο, οι ορθώσεις διαφέρουν κυρίως ως προς την περιοχή του σώματος στην οποία εφαρμόζονται, το υλικό που χρησιμοποιείται και το αν είναι εξατομικευμένες ή προκατασκευασμένες σε σταθερά μεγέθη. Έτσι, είναι δυνατό να βρεθεί το κατάλληλο μοντέλο για διαφορετικές αρθρώσεις – από τα δάχτυλα και την ποδοκνημική άρθρωση έως την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης.

Χαρακτηριστικά και πλεονεκτήματα των ορθωτικών συσκευών

Ανάλογα με τον τομέα εφαρμογής, οι ορθώσεις κατασκευάζονται από αλουμίνιο με επένδυση από αφρό, από διαμορφώσιμα πλαστικά υλικά ή από αναπνεύσιμο υφασμάτινο ύφασμα με συστήματα ιμάντων και Velcro.

Τα τυπικά χαρακτηριστικά τους είναι:

• Στοχευμένη σταθεροποίηση ή ακινητοποίηση μιας άρθρωσης ή μιας περιοχής του σώματος
• Ανάλογα με το μοντέλο, μπορούν να διαμορφωθούν εξατομικευμένα ή να προσαρμοστούν με ρυθμιζόμενα συστήματα ιμάντων και Velcro
• Ορισμένα μοντέλα κατασκευάζονται από αναπνεύσιμο υλικό για χρήση καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας
• Διάφορα μεγέθη, μερικά από τα οποία διαβαθμίζονται ανάλογα με το ύψος ή την περιφέρεια του σώματος
• Ορισμένα μοντέλα κατασκευάζονται χωρίς λατέξ
• Διατίθενται ως μεμονωμένη ορθωτική συσκευή ή σε συσκευασία με περισσότερα τεμάχια

Το ποιο μοντέλο είναι κατάλληλο σε κάθε περίπτωση εξαρτάται κυρίως από την πάσχουσα άρθρωση, τον θεραπευτικό στόχο και από το αν αρκεί μια εξατομικευμένη προσαρμογή ή ένα έτοιμο μέγεθος.

Ποια ορθωτικά ταιριάζουν σε ποιο πεδίο εφαρμογής;

Για την ακινητοποίηση μεμονωμένων δακτύλων, για παράδειγμα μετά από μικρούς τραυματισμούς, ενδείκνυται η Actimove AluFoam, μια δακτυλική νάρθηκας με επένδυση στη μία πλευρά. Παρέχεται ως λωρίδα μήκους 50 cm από αλουμίνιο και αφρώδες υλικό και κόβεται εξατομικευμένα στο κατάλληλο μήκος.

Για τραυματισμούς στην άνω κνήμη, όπως διαστρέμματα συνδέσμων ή για προφύλαξη σε αρθρώσεις που διατρέχουν κίνδυνο, προτείνεται η Dynacast AS, ορθέση κνήμης, η οποία, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του προϊόντος, μπορεί να διαμορφωθεί εξατομικευμένα και είναι αρκετά λεπτή ώστε να χωράει στα περισσότερα συμβατικά παπούτσια.

Για τη σταθεροποίηση της κάτω πλάτης, για παράδειγμα σε περίπτωση οσφυϊκού συνδρόμου ή μετά από χειρουργική επέμβαση σε μεσοσπονδύλιο δίσκο, ενδείκνυται η ορθωτική συσκευή Actimove Lumbar Sacral Support Comfort, λευκή, της οποίας το σύστημα διπλών ιμάντων επιτρέπει εξατομικευμένη ρύθμιση της συμπίεσης.

Τι πρέπει να προσέξει κανείς κατά την αγορά ορθώσεων;

Ένα βασικό κριτήριο είναι η πληγείσα περιοχή του σώματος: για τα δάχτυλα απαιτούνται διαφορετικές ορθώσεις από ό,τι για την άρθρωση της ποδοκνημικής ή την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, οπότε η επιλογή στον τομέα της ορθοπεδικής θα πρέπει αρχικά να γίνεται με βάση την πληγείσα άρθρωση.

Επίσης, το σωστό μέγεθος είναι σημαντικό: οι έτοιμες ορθώσεις προσφέρονται συνήθως σε διάφορα μεγέθη ανάλογα με το ύψος ή την περίμετρο του σώματος, ενώ τα μοντέλα που μπορούν να κοπούν κατά παραγγελία, όπως οι νάρθηκες δακτύλων, προσαρμόζονται εξατομικευμένα στο απαιτούμενο μήκος. Οι πληροφορίες σχετικά με τα μεγέθη από τους αντίστοιχους κατασκευαστές βοηθούν στην επιλογή.

Όποιος πρέπει να φοράει μια ορθωτική συσκευή για μεγάλο χρονικό διάστημα, θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στο υλικό: Τα μοντέλα που επιτρέπουν την αναπνοή είναι πιο κατάλληλα για ολόκληρη την ημέρα σε σύγκριση με τα υλικά που δεν αφήνουν τον αέρα να περάσει. Σε περίπτωση γνωστής αλλεργίας στο λατέξ, θα πρέπει επίσης να προτιμηθούν μοντέλα χωρίς λατέξ.

Προσαρμόσιμες κατά περίπτωση, προκατασκευασμένες ή με σύστημα ιμάντων – ποια ορθωτική συσκευή ταιριάζει;

Οι ορθώσεις που διαμορφώνονται εξατομικευμένα, όπως οι νάρθηκες δακτύλων από αλουμίνιο, κόβονται στο κατάλληλο σχήμα και μήκος μόνο κατά την τοποθέτηση και, ως εκ τούτου, μπορούν να προσαρμοστούν με μεγάλη ακρίβεια στον κάθε ασθενή.

Οι προκατασκευασμένες ορθώσεις αρθρώσεων έχουν ήδη καθοριστεί στη βασική τους μορφή και διατίθενται σε διάφορα μεγέθη. Ωστόσο, μέσω πρόσθετων στερεώσεων με ταινίες Velcro, μπορούν να προσαρμοστούν στην περίμετρο του ποδιού ή της άρθρωσης του κάθε ασθενούς.

Οι ορθώσεις με υφασμάτινο υλικό βάσης και σύστημα ιμάντων, όπως αυτές που χρησιμοποιούνται στις ορθώσεις πλάτης, βασίζονται σε συμπίεση ρυθμιζόμενη μέσω ιμάντων αντί για σταθερό κέλυφος και προσφέρουν έτσι μεγαλύτερη ευελιξία σε περίπτωση μεταβαλλόμενων αναγκών κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Κανένας από τους τρεις τύπους δεν είναι κατ’ αρχήν καλύτερος – καθοριστικό είναι ποια αρχή κατασκευής ταιριάζει στην εκάστοτε άρθρωση και στον θεραπευτικό στόχο.

Χρήση και οδηγίες για τις ορθώσεις

Οι ορθώσεις πρέπει να τοποθετούνται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, ώστε να επιτυγχάνεται η επιθυμητή σταθεροποίηση χωρίς να περιορίζεται η κυκλοφορία του αίματος. Στις ατομικά διαμορφώσιμες νάρθηκες πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην ακριβή κοπή και στην ομοιόμορφη επένδυση στα σημεία επαφής με το δέρμα.

Στα μοντέλα με ιμάντες ή κλείσιμο με Velcro, η συμπίεση μπορεί να αναπροσαρμόζεται κατά τη διάρκεια της θεραπείας, για παράδειγμα όταν το οίδημα υποχωρεί ή αυξάνεται. Το δέρμα κάτω από την ορθέση πρέπει να ελέγχεται τακτικά για σημεία πίεσης ή ερεθισμούς του δέρματος.

Σε περίπτωση επίμονου πόνου, μούδιασμα ή ενδείξεων περιορισμένης κυκλοφορίας του αίματος, η ορθέση πρέπει να χαλαρωθεί και να ζητηθεί ιατρική συμβουλή, αντί να συνεχιστεί η χρήση της χωρίς αλλαγές.

Κατάλληλα συμπληρωματικά προϊόντα για ορθώσεις

Εκτός από τις ορθώσεις, ο τομέας της ορθοπεδικής προσφέρει και άλλες κατηγορίες για διαφορετικές ανάγκες:

• Επίδεσμοι – για ελαστική στήριξη χωρίς άκαμπτα στοιχεία, για παράδειγμα σε ελαφρύτερες ενοχλήσεις
• Κολάρα – για την ακινητοποίηση της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης
• Αθλητικές ταινίες και επιδέσμους – για την ελαστική στήριξη αρθρώσεων και μυών κατά τη διάρκεια της άθλησης

Όσοι επιθυμούν να επιλέξουν, ανάλογα με τα συμπτώματά τους, μεταξύ σταθερής ακινητοποίησης, ελαστικής στήριξης ή αθλητικής υποστήριξης, θα βρουν σε αυτές τις συμπληρωματικές κατηγορίες επιπλέον κατάλληλα μοντέλα.